Liturgiek
Terug naar
Homepage
Toen midden in de wintertijd

Dit lied uit uit de bundel Zingend Geloven heeft een zeer interessante geschiedenis die een klein beetje van belang is voor het begrijpen van dit lied. Het lied is gebaseerd op het Canadese kerstlied 'It was in the moon of wintertime'.. "It was in the moon of wintertime' geldt als het eerste Canadese Kerstlied en is zeer populair in Canada. Het gaat terug op een origineel dat volgens de overlevering door de Franse jezuïet Jean de Brébeuf in 1643 in de Huron-taal geschreven werd.
Het lied lijkt een poging tot inculturatie van het Kerstverhaal, maar er zit een addertje onder het gras.

Komt, verwondert u hier, mensen

In dit Kerstlied wordt de wonderlijke kern van het christelijke geloof uitgelegd aan de hand van het kindje in de kribbe. Deze tekst is een voordracht uit december 2007. 

Kees Schuurman over het Opwekkingslied

Iedereen heeft een mening over opwekkingsliederen. Maar heel erg veel verder dan ‘afschuwelijk’ of ‘prachtig’ komen die meningen meestal niet. Daarom vroeg ik aan kerkmusicus Kees Schuurman de Evangelische Liedbundel door te bladeren en aan de hand van een paar voorbeelden uit te leggen waarin een opwekkingslied lelijk of mooi kan zijn.

Het boek des levens en het doopboek

Bij de doop hoort ook het inschrijven in het doopboek. Dat is niet zozeer een administratieve kwestie - dat is het ook - maar het is de aardse pendant van de hemelse inschrijving in het boek van het lam. God schrijft onze namen op, opdat ze niet vergeten worden.

Gebeden voor de 40-dagentijd

Een aantal gebeden voor de 40-dagentijd 2011, geschreven door Berthe van Soest en mij voor de liturgiegids van Kerkinactie, de diakonale organisatie van de Protestantse kerk.

Liturgie en natuur

Een lezing uit 1993 over de relatie liturgie en natuur. Het is de tweede lezing uit een serie van drie over de verhouding mens-natuur.

Liederen en concerten rond het Evangelie van Thomas

De stichting Codice e Musica heeft een liederenbundel en een motettenbundel samengesteld rond het evangelie van Thomas. De dichters Anton Ent, Hans Groenewegen, Maria de Groot, Marieke Jonkman, Joke van Leeuwen en Renée van Riessen schreven 12 liederen rond uitspraken van Jezus uit het Evangelie van Thomas. De componisten Caroline Ansink, Erika Budai, Kees van Eersel, Theo Goedhart, Hans Jansen, Leo Köhlenberg, Frank van Nimwegen, Gerben van der Veen en Sjoerd van der Veen schreven liederen bij deze teksten of componeerden motetten op de Nederlandse tekst van een uitspraak uit het evangelie van Thomas.
Tot nu zijn de motetten en liederen rond Thomas uitgevoerd tijdens concerten in Joure (11 februari), Rotterdam (20 mei) en Oegstgeest (2 juni), Burgum (30 september, 16.00 uur Kruiskerk), Barendrecht (7 oktober) en De Knipe (21 oktober). (Externe link) (2007)

Het gelijk van Johannes de Heer

Wat is een goed kerklied? Aan welke esthetische of  theologische criteria moet een lied voldoen om blijvend in de kerk gezongen te worden? De kerkelijke discussies over het kerklied blijven al twintig jaar rond dezelfde vragen cirkelen. Eén van die vragen is of ook lieder­en uit het zgn. sub-circuit een gelijkberechtigde plaats in de kerk moeten hebben. In dit artikel probeer ik deze discussie verder te helpen door de esthetiek van één van de liederen uit het subcircuit, ‘t Scheepken onder Jezus hoede uit de bundel van Johannes de Heer, te onderzoeken. (1993)

Geuren voor de Veertigdagentijd

Geuren in de eredienst kunnen helpen een bepaalde stemming uit te drukken en liturgische accenten te benadrukken. Dit artikel geeft voor elke zondag van de Veertigdagen tijd een speciale geur. (2002)

De os en de ezel bij de kribbe

In dit artikel vertel ik kort hoe os en ezel de Kerststal binnengestapt zijn. Ik belicht hun anti-joodse symboliek en ik doe een voorstel om de Kerststal uit te breiden. (2003)

Hoop van alle Volken, voorwoord

De bundel "Hoop van alle volken" wil hedendaagse liturgische liederen van buiten Nederland toegankelijk maken. Zo kunnen de kerken in Nederland delen in de geloofsexpressie, spiritualiteit, muziek en cultuur van christenen elders in de wereld. Nederlandse kerken hebben veel te winnen bij deze liederen. De liederen laten ons vormen van spiritualiteit zien die wij in onze liedcultuur niet zo snel in huis hebben. (1997)

Vervolgbundel op de Evangelisch Gezangen

In 1869 rolde de Vervolgbundel van de persen . Na meer dan twintig jaar discussie en kerkstrijd werden de Evangelische Gezangen, de eerste gezangenbundel van de Nederlandse Hervormde Kerk,  met 82 gezangen aangevuld.
De discussies en kerkelijke gevechten rond de Vervolgbundel worden in de jaren '50 gedomineerd door de discussies en gevechten over de zeggenschap over de Vervolgbundel. In de zestiger jaren domineert de richtingenstrijd de discussies en gevechten rond de Vervolgbundel.
 (In: Nederlands Archief voor de Kerkgeschiedenis 58 (1988)